Kort gezegd: BATNA staat voor Best Alternative To a Negotiated Agreement: wat u doet als deze onderhandeling mislukt. Het bepaalt uw walk-away point. Hoe sterker uw BATNA, hoe minder u de deal nodig hebt en hoe meer u kunt vragen. De term komt uit het boek Getting to Yes van Fisher en Ury (1981).
Wij hebben 6.746 onderhandelaars getraind en deals ter waarde van €6,3 miljard ondersteund. In vrijwel al die onderhandelingen bepaalde de partij die haar BATNA vóór de eerste bespreking had uitgewerkt de voorwaarden.
| Begrip | Wat het betekent | Voorbeeld in een leveranciersonderhandeling |
|---|---|---|
| BATNA | Uw beste optie als er geen deal komt | Overstappen naar de op één na beste leverancier |
| Walk-away point | De slechtste deal die u nog accepteert, afgeleid van uw BATNA | €104 per eenheid, inclusief overstapkosten |
| ZOPA | De ruimte waarin de walk-away points van beide partijen overlappen | Tussen €98 en €104 per eenheid |
| WATNA | Uw slechtste realistische uitkomst als er geen deal komt | Niet op tijd een leverancier, de productie ligt stil |
Uw BATNA is niet wat u wilt. Het is wat u doet als u wegloopt. Voor een koper kan dat de op één na beste leverancier zijn, een langer contract met de huidige leverancier of het product zelf maken. Voor een verkoper kan het een andere klant voor hetzelfde volume zijn, of simpelweg de capaciteit vrijhouden. Waarom u het moet weten: u accepteert nooit een deal die slechter is dan uw alternatief, en u loopt nooit weg bij een deal die beter is.
Een leverancier kondigt een prijsverhoging van 9% aan. De opties van de koper: accepteren, of het volume verplaatsen naar een andere leverancier die €100 per eenheid offreert, plus €4 per eenheid aan overstapkosten in het eerste jaar. Dat alternatief, van €104, is de BATNA van de koper. Elke deal met de huidige leverancier boven €104 is slechter dan weglopen. Alles daaronder is het waard om over te onderhandelen. Zonder dat getal onderhandelt de koper op gevoel, niet op feiten.
Een BATNA ligt niet vast. U bouwt hem op, en u doet dat vroeg. Vraag maanden voor de verlenging een echte offerte op bij een tweede leverancier. Maak interne capaciteit vrij. Stem af met uw stakeholders, zodat niemand het alternatief ondermijnt. De verwachtingen van de andere partij vóór de bespreking sturen is dezelfde discipline die we beschrijven in ons artikel over preconditionering. De zwakste positie aan welke tafel dan ook is die zonder alternatief en zonder tijd om er een op te bouwen.
Uw onderhandelingsmacht hangt net zo goed af van hun alternatieven als van de uwe. Vraag u af wat zij doen als u wegloopt: hebben zij capaciteit over, andere klanten, een deadline? Een leverancier met stilstaande productielijnen heeft een zwakke BATNA, wat de prijslijst ook zegt. In het hoofd van de andere partij kruipen is het meest onderbenutte deel van de voorbereiding.
Uw BATNA bepaalt uw walk-away point, hun BATNA bepaalt hun walk-away point, en de overlap tussen beide is de ZOPA, de zone of possible agreement. Als de walk-away points niet overlappen, valt er geen deal te sluiten, hoe goed de onderhandelaars ook zijn. We leggen dit stap voor stap uit, met uitgewerkte voorbeelden, in ZOPA bij onderhandelen.
Alleen als hij sterk en geloofwaardig is, en zelfs dan voorzichtig. Een sterk alternatief, op het juiste moment genoemd, brengt de andere partij in beweging. Een zwak alternatief dat u te vroeg prijsgeeft, vertelt hen precies hoe ver ze kunnen gaan. Laat meestal uw gedrag zien dat u opties hebt; houd het getal voor uzelf.
Waar staat BATNA voor?
Best Alternative To a Negotiated Agreement: het beste wat u kunt doen als deze onderhandeling geen deal oplevert.
Is BATNA hetzelfde als uw walk-away point?
Nee. De BATNA is het alternatief zelf; het walk-away point is de slechtste deal die u nog accepteert, daarvan afgeleid.
Wat is WATNA?
Worst Alternative To a Negotiated Agreement: de slechtste realistische uitkomst als er geen deal komt. Het laat zien hoeveel er op het spel staat als u wegloopt.
Kunt u onderhandelen zonder BATNA?
Dat kan, maar dan onderhandelt u blind. Zonder alternatief kunt u een goed bod niet van een slecht bod onderscheiden, en de andere partij voelt dat.
Uw BATNA kennen kost tien minuten nadenken. Een sterke BATNA opbouwen, en die onder druk inzetten zonder hem prijs te geven, vraagt oefening. Dat is wat wij trainen, met uw echte onderhandelingen als cases: in onze onderhandelingstraining, en voor inkoopteams in onze onderhandelingstraining voor inkoop. Meer technieken in één overzicht: Onderhandelingstechnieken: wat echt werkt aan de onderhandelingstafel.
Ons onderhandeling advies is gebaseerd op een bewezen en succesvolle methodiek die uitzonderlijke resultaten oplevert. We bieden zowel gerichte consultancy als intensieve trainingen aan, gericht op het creëren van blijvende veranderingen en het behalen van het beste resultaat in elke onderhandeling.